Het meest actuele nieuws over het coronavirus in Fryslân vind je op onze coronaviruspagina.

Vraag en antwoord COVID-19

Heb je een vraag over het coronavirus? Kijk hieronder of je vraag ertussen staat. Kun je jouw vraag niet vinden? Kijk dan op de website van het RIVM of bel het landelijk informatienummer 0800-1351. Kijk voor de actuele zaken op het gebied van gezondheid op onze coronapagina. Wil je een test doen? Bel dan 0800-1202 voor een test bij jou in de buurt.

Werk je in de zorg, het onderwijs of de kinderopvang? Bezoek dan onze coronapagina speciaal voor professionals.

Algemene vragen over het virus

Wat is het coronavirus?

Er bestaan verschillende coronavirussen. De meeste zorgen voor milde klachten zoals verkoudheid in de winter. Sommige coronavirussen kunnen ernstigere longklachten veroorzaken, zoals MERS en SARS. Het nieuwe coronavirus hoort bij die laatste groep. De ziekte die het virus veroorzaakt heeft de naam COVID-19.

Wat zijn de klachten / ziekteverschijnselen?

De belangrijkste klachten die vaak voorkomen bij COVID-19 zijn:

  • verkoudheidsklachten (zoals neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn)
  • hoesten
  • benauwdheid
  • verhoging of koorts
  • plotseling verlies van reuk en/of smaak (zonder neusverstopping)
Wanneer moet ik de huisarts bellen?

Je belt de huisarts als je klachten verergeren en je bijvoorbeeld hoge koorts krijgt en/of moeilijk ademt. Ga niet naar de huisarts of het ziekenhuis toe, maar bel de huisarts.

Hoe kun je besmet raken met het coronavirus?

Door hoesten komt het virus uit neus, keel of longen naar buiten. Via kleine druppeltjes komt het virus zo in de lucht en kan het van mens op mens worden overgedragen. Voor meer informatie over het coronavirus kun je terecht op de website van het RIVM.

Wat kan ik zelf doen om verspreiding te voorkomen?

Denk extra goed om je hygiëne: was vaak je handen, hoest en nies in de binnenkant van je elleboog en gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg. Daarnaast schud je geen handen en houd je 1,5 meter afstand (2 armlengtes) van anderen. Vermijd druktes. Werk zoveel mogelijk thuis.

Bekijk factsheet: Wanneer moet ik in quarantaine

 

Bekijk Stroomschema: Testen en quarantaine

 

Loop ik extra risico als ik zwanger ben?

COVID-19 is een luchtweginfectie die wordt veroorzaakt door SARS-CoV-2. Op basis van de huidige literatuur lijken zwangere vrouwen geen verhoogd risico te hebben om geïnfecteerd te worden met SARS-CoV-2; in elk geval niet meer dan andere personen. Voor zover bekend is er ook geen verhoogde kans op een miskraam of een aangeboren afwijking door het coronavirus. Raak je wel besmet met het virus, dan kan het zijn dat je meer klachten ondervindt dan wanneer je niet zwanger zou zijn. Meer informatie vind je op de website van het RIVM.

Welke legitimatie is er nodig wanneer ik me wil laten testen?

Bel 0800-1202 of ga naar www.coronatest.nl en maak een afspraak voor een test bij jou in de buurt. Voor het maken van een online afspraak heb je een DigiD nodig. Bel je? Houd dan je burgerservicenummer (BSN) bij de hand. Je vindt dit nummer op je paspoort, identiteitsbewijs of rijbewijs. 

Bij je afspraak op de testlocatie neem je een legitimatiebewijs mee, om te laten zien dat dit klopt met het BSN-nummer wat je hebt doorgegeven. Een rijbewijs geldt hierbij ook als geldige legitimatie. 

Kan ik mijn testafspraak wijzigen?

Het kan zijn dat je kortdurende klachten en toch corona hebt. Dus ook wanneer je geen klachten meer hebt, laat je testen. Het is belangrijk om te weten of je besmet bent en met wie je in dat geval contact hebt gehad.

Wil je toch je afspraak wijzigen of afzeggen? Bel dan met het landelijke telefoonnummer 0800-1202. Probeer het wat later op de dag, dan is het meestal minder druk dan in de ochtend. Een afspraak verzetten of afzeggen kan niet via de website.

Ik heb geen vervoer om naar een testlocatie te komen, wat nu?

Je mag geen gebruik maken van het openbaar vervoer of een taxi. Je kunt namelijk onderweg mogelijk anderen besmetten. Ben je volledig afhankelijk van de hulp van anderen? Bel dan met onze corona advieslijn via 088 - 22 99 333, dan bespreken we de mogelijkheden.

Hoe zit het precies met mondkapjes?

Op 30 september gaf het kabinet het advies om mondkapjes te dragen in de openbare ruimte. De basisregels blijven van kracht en zijn essentieel om de verspreiding van het nieuwe coronavirus te verkleinen: blijf met verkoudheidsklachten thuis en laat je testen, houd 1,5 meter afstand (ook met mondkapje op!), vermijd drukte en houd je aan de hygiënemaatregelen.

Het dringende advies luidt voor alle mensen vanaf 13 jaar om (niet-medische) mondkapjes te dragen in publieke toegankelijke binnenruimtes zoals:

  • winkels, musea, gemeentehuizen, stations, vliegvelden, parkeergarages, benzinestations;
  • restaurants, cafés, theaters en concertzalen;
  • bij de uitvoering van contactberoepen (zoals kappers en schoonheidsspecialisten), zowel voor de dienstverlener als de klant.

Het dragen van een mondkapje is geen verplichting, maar is wel een dringend advies. Er zijn uitzonderingen voor het dragen van een mondkapje, bijvoorbeeld tijdens het sporten of voor mensen met medische klachten of andere beperkingen. 

Factsheet mondkapjes
Negatief getest, maar mijn klachten blijven. Moet ik me opnieuw laten testen?

Is je testuitslag negatief, dan had je op het moment van testen geen corona. Je hoeft niet meer thuis te blijven, tenzij je een nauw contact bent van een coronapatiënt. In dat geval blijf je de resterende dagen van de quarantaineperiode van 10 dagen thuis. Ook als je negatief bent getest, blijven de regels gelden die voor iedereen gelden: blijf op 1,5 meter afstand van mensen die niet bij je in huis wonen, was regelmatig je handen, hoest en nies in je elleboog en gebruik papieren zakdoekjes. Krijg je opnieuw klachten of andere klachten die passen bij het coronavirus? Blijf dan thuis en maak een nieuwe testafspraak of neem contact op met de huisarts. Een negatieve testuitslag kan niet gebruikt worden als een COVID-vrij verklaring.

 

Hoe werkt quarantaine precies?

Om verspreiding van het coronavirus te voorkomen kan het nodig zijn dat je thuisblijft en geen bezoek ontvangt. Dit heet in (thuis)quarantaine gaan. Je blijft bijvoorbeeld thuis als je klachten hebt die passen bij corona, zoals een loopneus, benauwdheid of koorts. Hoe lang je in quarantaine gaat en wat de regels zijn, verschilt per situatie.

 

Stroomschema "Wanneer testen en wanneer in quarantaine"

 

Ik heb zelf klachten

Heb je (milde) klachten die passen bij het coronavirus? Ga in thuisquarantaine en laat je testen op het virus. 

Mijn kind heeft klachten

Kinderen tot en met de basisschoolleeftijd hoeven meestal niet getest te worden. Zij mogen wel naar school en naar de opvang als zij alleen (herkenbare) verkoudheidsklachten hebben zonder koorts of benauwdheid. De regels voor kinderen in het voortgezet onderwijs zijn anders. Meer info: https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/publicaties/2020/10/05/coronaregels-voor-gezinnen-met-kinderen/200922_Testen_Gezinnen_07.pdf

Ik heb klachten met koorts en/of benauwdheid

Heb je huisgenoten? Zij blijven ook thuis als jij naast milde corona klachten ook last hebt van koorts of benauwdheid. Zodra jouw huisgenoten klachten krijgen, moeten zij zich ook laten testen op corona. Iedereen die zich laat testen blijft thuis totdat de uitslag bekend is. Als iedereen in een huishouden thuisblijft, dan heet dit gezinsquarantaine.

Iemand in mijn huishouden heeft klachten met koorts en/of benauwdheid

Heeft iemand in jullie huishouden naast milde corona klachten ook last van koorts of benauwdheid? Dan blijven alle huisgenoten thuis tot de testuitslag bekend is, ook als zij geen klachten hebben. Zodra een van de andere huisgenoten ook klachten krijgt die lijken op corona laat deze persoon zich testen.

Ik ben in de buurt geweest van iemand met corona

Ben je dicht in de buurt geweest met iemand met corona (minimaal 15 minuten binnen 1,5 meter)? Bijvoorbeeld omdat je partner, reisgenoot of collega bent? Dan ga jij ook 10 dagen in quarantaine vanaf het moment dat je nauw contact had. Als je klachten krijgt die lijken op corona, maak je een afspraak voor een coronatest. Is de testuitslag negatief? Blijf dan toch 10 dagen in quarantaine. Behalve als de GGD een ander advies geeft.

Ik ben in een land geweest met code oranje of rood

Vertrek je uit het buitenland naar Nederland? Als je uit een COVID-19-risicogebied komt (vaak met een oranje reisadvies) ga je 10 dagen in thuisquarantaine. In het reisadvies voor het land of gebied waaruit je vertrekt staat of quarantaine nodig is bij aankomst in Nederland. Er gelden uitzonderingen. Zo mogen kinderen tot en met 12 jaar wel naar school, sport en kinderopvang. 

Vragen over taken van GGD Fryslân

Hoe kan ik een coronatest aanvragen?

Je kunt een afspraak voor een coronatest maken als je verkoudheidsklachten hebt, zoals neusverkouden, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, verhoging of plotseling verlies van reuk of smaak. Laat je alleen testen bij klachten. Je kunt op twee manieren een afspraak maken:

In beide gevallen geldt: blijf thuis en ga alleen naar buiten voor een test.

Behoor je tot een risicogroep of ben je ernstig ziek? Bel dan je huisarts, behandelend arts of de huisartsenpost. Bel in een levensbedreigende situatie altijd 112.

Meer informatie over het aanvragen van een corona-test lees je hier.

Wie komt er voor een coronatest in aanmerking?

Sinds 1 juni kan iedereen met klachten zich laten testen op het coronavirus. Zo controleren we de verspreiding van het virus en beschermen we elkaar. Je komt in aanmerking voor een test als je (milde) klachten hebt die mogelijk duiden op het coronavirus (testen zonder klachten heeft geen zin). Klachten kunnen zijn:

  • hoesten
  • neusverkoudheid
  • koorts
  • verlies van reuk of smaak

Meer informatie over het aanvragen van een corona-test lees je hier.

Hoe krijg je de uitslag van een coronatest?

Als de uitslag negatief is, word je gebeld door het landelijk afsprakennummer. Het streven is binnen 48 uur. Heb je een online afspraak gemaakt via www.coronatest.nl en is de uitslag bekend, dan wordt dit per e-mail gemeld. Het inzien van de uitslag kan weer door in te loggen op de site met je DigiD. Is de uitslag positief, dan word je gebeld door de regionale GGD. Als je in Fryslân getest bent, is dit dus GGD Fryslân. GGD Fryslân start dan ook het bron- en contactonderzoek op.
Blijf tot de uitslag thuis en vermijd contact met anderen tot je de uitslag hebt. Ook je huisgenoten blijven thuis.

Wat is bron- en contactonderzoek?

Als je positief bent getest, word je door GGD Fryslân gebeld voor een bron- en contactondezoek. Via brononderzoek zoeken we uit waar iemand het virus mogelijk heeft opgelopen. Met contactonderzoek zoeken we uit met wie een positief getest persoon contact heeft gehad. Die contacten worden daarna benaderd omdat zij extra risico hebben op een besmetting. Beide onderzoeken voeren we uit om de verspreiding van het virus zoveel mogelijk in te dammen.

Meer informatie over bron- en contactonderzoek vind je op onze website.

Kan ik een NON-COVID-19 verklaring krijgen bij de GGD?

Een aantal landen vraagt om een recent negatief COVID-19 testresultaat te laten zien voordat je het land in mag. De GGD geeft deze zogenoemde NON-COVID-19 verklaring niet af. Heb je zo’n verklaring nodig? Er zijn verschillende organisaties die je hierbij kunnen helpen. Een voorbeeld hiervan is de Travel Clinic op Schiphol. De Travel Clinic is telefonisch bereikbaar op 0900 109 1096 van maandag t/m vrijdag tussen 8.30 en 17.00 uur.

Is de dienstverlening van de GGD ook veranderd door corona (consultatiebureau, vaccinaties)?

Vanwege de maatregelen tegen het coronavirus is de dienstverlening van GGD Fryslân aangepast. Denk aan de afspraken voor vaccinaties, seksuele gezondheid, inspecties en diensten voor de Jeugdgezondheidzorg (JGZ).

Aangepaste dienstverlening GGD Fryslân
Hoe ziet de crisisorganisatie in Fryslân eruit?

Achter de schermen werken heel veel Friese crisisfunctionarissen samen om de verdere verspreiding en de gevolgen van het coronavirus te beperken en de inwoners van Fryslân zo goed mogelijk te informeren. Van artsen tot burgemeesters en van telefonisten tot medewerkers van de gemeenten: allemaal dragen ze hun steentje bij. In onderstaande infographic kun je zien hoe de Friese crisisorganisatie voor de bestrijding van het coronavirus er uit ziet. Wil je weten waar de crisisfunctionarissen zich elke dag mee bezig houden? Bekijk de filmpjes op de website van Veiligheidsregio Fryslân.

Vragen over de situatie in Fryslân

Waar kan ik de laatste cijfers over Fryslân vinden?

Informatie over de actuele situatie rondom corona in Fryslân vind je op onderstaande pagina.

Actuele informatie over het coronavirus in Fryslân

 

 

Zijn er in Fryslân veel zorginstellingen waar het coronavirus is?

Het coronavirus is in Fryslân aanwezig, soms ook in verpleeg- en verzorgingshuizen. Elke zorginstelling werkt volgens de landelijke richtlijnen van het RIVM om zoveel mogelijk te voorkomen dat het coronavirus binnen de muren van de zorginstelling komt en te voorkomen dat het virus zich daar verder verspreid.

Op de corona-cijfers pagina is het actuele aantal positief geteste bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen te vinden in Fryslân. Niet elke inwoner van Fryslân met corona-gerelateerde klachten is in de afgelopen maanden getest. Daarom geeft het aantal positief geteste personen geen exact beeld van het aantal mensen dat corona had of heeft in Fryslân.

Vragen over verzorgings- en verpleeghuizen

Wat wordt eraan gedaan om te voorkomen dat het coronavirus in zorginstellingen komt?

Alle zorginstellingen doen hun uiterste best om hun bewoners zo goed mogelijk te beschermen en werken volgens de landelijke richtlijnen van het RIVM. Dat houdt onder andere in dat:

  • alle zorgmedewerkers volgens de landelijke richtlijnen van het RIVM werken
  • zorgmedewerkers met gezondheidsklachten thuisblijven
  • zorginstellingen nog voorwaarden stellen aan bezoekers, bijvoorbeeld het houden van 1,5 meter afstand

Al deze maatregelen kunnen helaas niet altijd voorkomen dat het coronavirus toch in een zorginstelling of bij cliënten die thuiszorg krijgen wordt geconstateerd. Als dat gebeurt, dan doet een zorginstelling er alles aan om te voorkomen dat het virus zich verder verspreid en dat hun bewoners zo goed mogelijk zijn beschermd en worden verzorgd.

 

Mag ik nog op bezoek bij mijn familielid of kennis in het verpleeghuis?

Bezoek is op alle verpleeghuislocaties mogelijk, indien er geen besmetting is. De Friese zorginstellingen hebben met elkaar afspraken gemaakt over het aantal bezoekers, gekoppeld aan het actuele risiconiveau in Fryslân. Dit staat in de routekaart: Coronamaatregelen per risiconiveau (publieksversie). Hoe en onder welke voorwaarden bezoek plaats vindt, is aan de verpleeglocatie. Zij doen dit in samenspraak met de cliëntenraad. Neem voor meer informatie over de bezoekregeling in de zorginstelling waar jouw familielid of kennis woont contact op met de betreffende zorginstelling.

Meer weten? Op de website van Actiz, een brancheorganisatie in de zorg voor ouderen en chronisch zieken, staan veel gestelde vragen over de bezoekregeling voor verpleeghuizen.

Is het veilig voor bewoners om in een verpleeg- of verzorgingshuis te blijven wonen?

Alle zorginstellingen doen hun uiterste best om hun bewoners zo goed mogelijk te beschermen. Zij werken daarbij volgens de landelijke richtlijnen van het RIVM. Bewoners bij wie het coronavirus wordt geconstateerd, worden in een speciale corona-unit binnen het tehuis of in een geïsoleerde kamer verzorgd. Op die manier worden patiënten gescheiden van de andere bewoners. Daarmee wordt de kans dat meer bewoners het virus krijgen beperkt.

Wat doen zorgprofessionals om het risico op besmetting te verkleinen?

De zorgprofessionals van zorginstellingen volgen de richtlijnen van het RIVM en de GGD. Als zij geen klachten hebben, dan kunnen ze veilig werken. Hebben ze verkoudheidsklachten én koorts, dan blijven zij thuis en worden ze getest op het coronavirus. Als daaruit blijkt dat zij het virus niet hebben, mogen zij weer aan het werk gaan. Zorgmedewerkers bij wie het virus wordt geconstateerd, blijven thuis totdat zij meer dan 24 uur klachtenvrij zijn.

Met welke maatregelen in de Friese verzorgings- en verpleeghuizen moet ik rekening houden?

De Friese Verpleging, Verzorging en Thuiszorg (VVT), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en Gezondheidszorg (GZ) hebben samen afspraken gemaakt welke coronamaatregelen per risiconiveau (ten minste) kunnen gelden. Voor ieder niveau geldt: volg de basisregels. Zorginstellingen kunnen besluiten om aanvullend strengere maatregelen te nemen als de situatie daarvoor aanleiding geeft. Neem voor meer informatie over de maatregelen in de zorginstelling waar jouw familielid of kennis woont contact op met de betreffende zorginstelling.

Download: Coronamaatregelen per risiconiveau (publieksversie)


Als de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, kunnen de maatregelen op deze routekaart worden aangepast. Op het coronavirus dashboard is het actuele risiconiveau voor Fryslân te vinden.

Vragen over kinderen

Mijn kind valt in een risicogroep. Kan mijn kind naar school of de kinderopvang?

Kinderen met medische problemen lijken geen groter risico dan gezonde kinderen te lopen op ernstige klachten door corona. Overleg bij twijfel met de behandelend (kinder)arts en de school.

Mogen mijn kinderen naar de kinderopvang, school of bijvoorbeeld sport als ze verkoudheidsklachten of hooikoorts hebben?

Als een kind elk jaar hooikoorts heeft of vaak chronisch verkouden is, dan herken je meestal de klachten wel. Je kind mag dan gewoon naar de kinderopvang, school of andere activiteiten. Twijfel je of zijn de klachten anders dan je gewend bent, houd het kind dan thuis tot de klachten voorbij zijn. Er is een handige beslisboom ontwikkeld voor het wel of niet toelaten van neusverkouden kinderen op de kinderopvang en school:

Gaat de afspraak bij de GGD voor mijn kind wel door?

Vanwege de maatregelen tegen het coronavirus is de dienstverlening van GGD Fryslân soms aangepast. Meer informatie vind je op de speciale dienstverlening pagina.

Kan ik extra ondersteuning krijgen voor mijn kind van de GGD?

Dat kan. Onze medewerkers van de jeugdgezondheidszorg kunnen ouders, kinderen en jongeren adviseren en ondersteunen. En onze pedagogen zijn beschikbaar voor ouders voor ondersteuning bij het opvoeden. Juist in deze bijzondere tijd.

Heb je kinderen en zit je ergens mee? Chat met ons via ggdfryslan.nl/chat of bel ons via 088 22 99 444. Woon je in de gemeente Leeuwarden, bel dan met Opvoedpunt Leeuwarden via 088 22 99 443. Of kijk op de website van Opvoedpunt Leeuwarden.