Rookvrije Generatie Fryslân
Roken en vapen zijn schadelijk voor je gezondheid én die van de mensen om je heen. Toch rookte in 2024 nog altijd 15% van de Friezen boven de 18 jaar. Stoppen is niet makkelijk, maar wel een belangrijke stap naar een gezonder leven. Iedere stap telt, ook die van jou! Samen werken we aan een Rookvrije Generatie: een toekomst waarin kinderen niet meer beginnen met roken of vapen, omdat ze opgroeien in een omgeving waar rookvrij de norm is. Op deze pagina lees je wat je als organisatie kunt doen om een omgeving rookvrij te maken.
Zoek je praktische informatie over (stoppen met) roken? Ga naar de pagina roken en vapen.

Rookvrije zwangerschap
Wil je zwanger worden of ben je zwanger? Stoppen met roken vergroot de kans op een gezonde zwangerschap. Roken maakt mannen en vrouwen minder vruchtbaar. Ook verkleint het de kans dat een behandeling zoals IVF lukt. Roken vergroot de kans op een miskraam, buitenbaarmoederlijke zwangerschap, aangeboren afwijkingen, stilgeboorte en vroeggeboorte.
Voor mannen geldt: stoppen met roken verbetert de kwaliteit van het zaad. Het verkleint ook de kans op afwijkingen zoals een hazenlip en hartafwijkingen. Stoppen met roken, of zorgen voor een rookvrije omgeving, is de beste keuze voor moeder en kind. Hulp is beschikbaar via verloskundigen, artsen en stoppen-met-rokenprogramma’s. Op www.rookvrijeouders.nl vind je tips, verhalen van andere ouders en kun je gratis contact opnemen met een coach.

Wat doet GGD Fryslân?
- Wij zijn uitvoerder van het programma Rookvrije Generatie Fryslân, partner van het landelijke programma Rookvrije Generatie. Daarbij reiken we een Rookvrije Generatie Award uit voor een idee dat bijdraagt aan een rookvrije omgeving.
- We adviseren en ondersteunen bij het rookvrij maken van onder andere kindlocaties, sport, bedrijven, onderwijs, openbaar vervoer, gemeenten, horeca en recreatie.
- We zetten ons ervoor in dat stoppen-met-rokenhulp gemakkelijk te vinden en overal beschikbaar is.
- Samen met Helder op School organiseren we de Smokefree Challenge op middelbare scholen.
- Via diverse lokale activiteiten motiveren we rokers mee te doen aan Stoptober; samen 28 dagen niet roken in oktober.
- Onze medewerkers Jeugdgezondheidszorg bespreken roken/vapen met (aanstaande) ouders en jongeren.
Rookvrij onderwijs
Hieronder staan een aantal interventies die jouw school helpen om rookvrij te worden. Wil je weten welke interventie goed bij jouw school past? Neem contact op met een Gezonde School-adviseur.
Smokefree Challenge
Samen met Helder op School organiseren wij ieder jaar de Smokefree Challenge. Deze challenge daagt leerlingen van het voortgezet (gespecialiseerd) onderwijs uit om voor een gezonde leefstijl te kiezen. Samen wordt afgesproken om een half jaar niet te roken, vapen of snus te gebruiken. Zo leren ze wat de voordelen zijn van een rook-, vape- en snusvrij leven. Docenten krijgen gratis toegang tot kant-en-klare lessuggesties en materialen. Er zijn ook mooie prijzen te winnen voor de klas, zoals een dagje uit of een sportieve activiteit. Meer informatie lees je op de website van Smokefree Challenge.
Gezonde School
Gezonde leerlingen presteren beter! Maar hoe zorg je dat leerlingen én leerkrachten gezond zijn en lekker in hun vel zitten? Met de Gezonde School-aanpak ondersteunen we basisscholen, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en mbo-scholen om structureel te werken aan gezondheid en welzijn.
Volgens de Gezonde School-aanpak werk je aan één of meerdere thema’s, zoals bewegen & sport, voeding, roken, alcohol- en drugspreventie, slaap, mediawijsheid en welbevinden. Het doel is niet dat je school méér moet doen, maar dat je de tijd en aandacht voor gezondheid zo effectief mogelijk inzet en vastlegt in het beleid. Zo wordt een gezonde leefstijl vanzelf onderdeel van de dagelijkse praktijk op school.
Wil je jouw school gezonder maken? Meld jouw school aan voor de Gezonde School-aanpak. Meer informatie en de contactgegevens van de Gezonde School-adviseur in jouw gemeente vind je op de pagina Gezonde School.
Nicotinevrije school
Een Nicotinevrije School is een school waar leerlingen, medewerkers en bezoekers volledig rook- en vapevrij leren en werken. Dat betekent dat er duidelijke regels zijn, het terrein nicotinevrij is ingericht en iedereen weet wat er van hem of haar wordt verwacht. Zo ontstaat een gezonde en veilige omgeving die bijdraagt aan de Rookvrije Generatie.
Om scholen te helpen dit stap voor stap te realiseren, vind je in het Inspiratiebord Rookvrije Generatie Fryslân (kolom Onderwijs) het Stappenplan Nicotinevrije School. Dit plan laat zien hoe je beleid ontwikkelt, het terrein nicotinevrij maakt en alle betrokken leerlingen, medewerkers en ouders meeneemt in de verandering. Heb je hulp of advies nodig, neem dan contact op met de Gezonde School Adviseur in jouw gemeente.
#Vapenjouwkeuze
Vapen #jouwkeuze is een voorlichtingscampagne die jongeren, scholen én ouders wil helpen feiten over vapen te begrijpen. De campagne biedt gratis lespakketten, gastlessen van artsen en posters om in de school te gebruiken. Doel is dat jongeren beter kunnen kiezen: niet beginnen met vapen, omdat ze weten wat verslaving met je doet en welke rol de industrie speelt.
Wil je dit op jouw school gebruiken of meer weten? Ga naar de website Vapen Jouw Keuze.
Rookvrije bedrijven
28% van de totale ziektelast bij bedrijven is het gevolg van roken. En 1 op de 4 medewerkers die rookt haalt zijn pensioen helaas niet. Deze cijfers laten zien hoeveel impact roken heeft op medewerkers én werkgevers. Daarom is het belangrijk om roken op de werkvloer aan te pakken en medewerkers te ondersteunen bij een rookvrij leven. Steeds meer bedrijven worden rookvrij en zetten hierop in als onderdeel van hun vitaliteitsbeleid. Natuurlijk om de gezondheid van medewerkers te stimuleren, maar bijvoorbeeld ook omdat rookvrije bedrijven duurzamer en hygiënischer zijn.
Wij ondersteunen bedrijven bij stoppen met roken en het rookvrij maken van hun werkomgeving. We geven advies, verwijzen naar stoppen-met-rokencoaches en bieden materialen, zodat medewerkers gezonder kunnen werken. In ons inspiratiebord Rookvrije Generatie Fryslân vind je in de kolom ‘Bedrijven’ (en Horeca en recreatie) informatie, inspiratie én materialen om aan de slag te gaan.
Rookvrije horeca, recreatie en sport
“Rookvrij = gastvrij”. Een rookvrije omgeving is prettiger voor iedereen. Gasten, bezoekers en sporters ervaren rookvrij als gezonder, frisser en gastvrijer. Bovendien geven we kinderen zo het goede voorbeeld. Of het nu gaat om een terras, vakantiepark, camping of sportvereniging: rookvrij zorgt dat iedereen zich welkom voelt en ongestoord kan genieten. Met materialen en advies van de Rookvrije Generatie maak je jouw locatie eenvoudig rookvrij en daarmee ook écht gastvrij. Meer informatie is te vinden in ons inspiratiebord Rookvrije Generatie Fryslân.
Inspiratiebord Rookvrije Generatie Fryslân
Per doelgroep: informatie, tips en materialen

Landelijke website Rookvrije Generatie
Informatie en tips om aan de slag te gaan met rookvrij.

Landelijke Website Ikstopnu.nl
Samen 28 dagen niet roken in oktober

Heb je nog vragen?
Wil je samenwerken met IGOR Fryslân en een bijdrage leveren aan een rookvrij leven voor iedere inwoner van Fryslân, dan komen we graag met je in contact!
rookvrijegeneratie@ggdfryslan.nl
Op werkdagen bereikbaar van 09.00-17.00 uur
