Gezondheidspanel over hitte

In juni 2026 deden 1330 deelnemers van het gezondheidspanel van GGD Fryslân mee aan een peiling over hitte. De peiling vond plaats tijdens een periode met aanhoudende hitte. Op de dag dat de peiling startte (18 juni) trad ook het Nationaal Hitteplan van het RIVM in werking. Op deze pagina lees je hoe deelnemers hete dagen ervaren en hoe zij ermee omgaan. Daarnaast vind je voorlichtingsinformatie over manieren om gezondheidsklachten door hitte te beperken. 

1330 deelnemers deden mee

4% Is 12-24 jaar

21% Is 25-44 jaar

43% Is 45-64 jaar

32% Is 65 jaar of ouder

Gezondheidsklachten door hitte

Heb jij momenteel hitteklachten?

 

35% Ja

 

65% Nee

Met gezondheidsklachten door hitte bedoelen we zowel directe lichamelijke klachten als klachten zoals slecht slapen en verergering van bestaande gezondheidsklachten. Vooral ouderen, jonge kinderen, mensen met een chronische ziekte en mensen die minder goed voor zichzelf kunnen zorgen zijn extra kwetsbaar voor hitte. Ook mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats of mensen die zware lichamelijke inspanning leveren of sporten zijn kwetsbaar voor hitte.

Top 5: Gezondheidsklachten door hitte

 

1. Vermoeidheid 

2. Slecht slapen

3. Hoofdpijn  

4. Concentratieverlies 

5. Dorst 

Bij warm weer verlies je meer vocht dan normaal. Wacht daarom niet tot je dorst krijgt, maar drink regelmatig kleine slokjes. Kies het liefst voor water of thee. Herken signalen van oververhitting en neem contact op met de huisarts als klachten toenemen of niet verdwijnen. Bel bij een hitteberoerte altijd direct 112. De apotheek kan adviseren over medicijngebruik op hete dagen. Bron: RIVM, Nationaal Hitteplan 2026. 

Jezelf koel houden

Kun jij jezelf koelen op hete dagen?

 

61% Ja, goed

 

31% Ja, voldoende

 

8% Nee, onvoldoende

Vooral inwoners van 75 jaar of ouder geven aan dat zij zichzelf minder goed kunnen koelen.

Top 5: Jezelf koel houden op hete dagen


  1. Rustig aan doen 
  2. Veel water drinken 
  3. Binnen blijven op het heetst van de dag  
  4. Slapen onder een laken in plaats van deken
  5. Binnen een koude ruimte opzoeken  
Inwoners koelen zichzelf minder vaak door te zwemmen of een lauwe douche, voetbad of natte spons of doek te gebruiken.

Woning en hitte

Kun jij verkoeling in je woning vinden op hete dagen?

 

59% Ja, goed

 

28% Ja, voldoende

 

13% Nee, onvoldoende

Vooral bewoners van een appartement, flat of rijtjeshuis geven aan dat zij minder goed verkoeling in hun woning kunnen vinden. 

Hoe vaak is jouw slaapkamer op hete dagen te warm om prettig te kunnen slapen? 

8% Heel vaak

21% Vaak 

55% Soms 

16% Nooit

Vooral bewoners van een appartement, flat of rijtjeshuis ervaren dat hun slaapkamer te warm is om prettig te kunnen slapen.

Top 5: Je woning koel houden op hete dagen

 

  1. Ramen en deuren overdag dicht
  2. Gordijnen binnen dicht
  3. Ramen ’s nachts open
  4. Zonnescherm buiten naar beneden
  5. Ventilator aan 
Inwoners gebruiken minder vaak een airconditioning, warmtepomp met koelfunctie of ander koelsysteem in hun woning.   

Verkoeling in de omgeving

Kun jij verkoeling in je omgeving vinden op hete dagen?

47% Ja, goed

33% Ja, voldoende

 20% Nee, onvoldoende 

Vooral bewoners van dichtbebouwde stadsdelen (centrum) geven aan dat zij minder goed verkoeling in hun omgeving kunnen vinden.

Top 5: Plekken waar inwoners op hete dagen verkoeling zoeken

 

  1. Park met bomen en schaduw
  2. Natuurwater (vaart, meer of plas)
  3. Bos 
  4. Openbaar gebouw met airconditioning (winkel, dorpshuis, buurthuis, kerk, bibliotheek)
  5. Zwembad 
Inwoners zoeken minder vaak verkoeling  bij een drinkwaterpunt, waterplein of waterspeeltuin.  

Top 5: Verkoelende plekken die inwoners missen

 

  1. Bomen en schaduw
  2. Openbaar groen
  3. Zwemplekken
  4. Drinkwaterpunten
  5. Waterpleinen of waterspeeltuinen 
De helft van de inwoners geeft aan verkoelende plekken in de eigen omgeving te missen. 

Sociale steun voor kwetsbare mensen

Heb jij op hete dagen extra aandacht voor mensen die kwetsbaar kunnen zijn voor hitte? 


16% Ja, vaak

53% Ja, soms

31% Nee

Vooral inwoners tussen 45-64 jaar geven aan extra aandacht te hebben voor mensen die kwetsbaar kunnen zijn voor hitte, zoals oudere of chronische zieke familieleden of buren. Een mogelijke verklaring is dat inwoners in deze leeftijdsgroep vaker mantelzorg verlenen of op een andere manier voor naasten zorgen.  

Top 5: Sociale steun voor kwetsbare mensen

 

  1.  Ik herinner hen eraan voldoende water te drinken
  2. Ik app, bel of ga langs
  3. Ik let op veranderingen in gedrag, zoals verwardheid of sufheid
  4. Ik adviseer zware lichamelijke inspanning of sporten op de heetste uren van de dag te vermijden
  5. Ik let op lichamelijke signalen van oververhitting
Inwoners helpen minder vaak met het koel houden van de woning of met een koelere plek opzoeken als de woning niet koel wordt. 

Zorgen over hitte

Ben jij bezorgd over hetere zomers? 

11% Nee, helemaal niet

27% Nee, niet echt

46% Ja, een beetje

16% Ja, heel erg 

Ben jij bezorgd over het effect van hetere zomers op je gezondheid?

18% Nee, helemaal niet

46% Nee, niet echt

32% Ja, een beetje

5% Ja, heel erg 

Meer inwoners maken zich zorgen over hetere zomers in het algemeen dan over gevolgen van hetere zomers voor hun eigen gezondheid.

Kinderen en hitte

Van de 240 deelnemers met kinderen heeft 27% een kind van 0-3 jaar en 73% een kind van 4-12 jaar. 

De opvang of peuterschool van mijn kind heeft buiten voldoende schaduw zoals bomen, pergola’s of schaduwdoeken

70% Ja

17% Nee

5% Weet ik niet

8% Mijn kind gaat niet naar de opvang of peuterschool 

Heeft jouw kind op warme dagen last van hitte op de opvang of peuterschool?

21% Nooit

45% Soms

8% Vaak

3% Heel vaak 

23% Weet ik niet 

De basisschool van mijn kind heeft buiten voldoende schaduw zoals bomen, pergola’s of schaduwdoeken

45% Ja

51% Nee

3% Weet ik niet

Heeft jouw kind op warme dagen last van hitte op school?

11% Nooit

50% Soms

20% Vaak

13% Heel vaak 

6% Weet ik niet 

Belangrijkste bevindingen

  • Jezelf en de woning koel houden: Niet iedere inwoner kan zichzelf of de woning even goed koel houden op hete dagen. Vooral inwoners van 75 jaar of ouder geven aan dat zij zichzelf minder goed kunnen koelen. Ook bewoners van een appartement, flat of rijtjeshuis geven aan dat zij hun woning minder goed koel kunnen houden.
  • Verkoelende plekken in de woonomgeving: De helft van de inwoners geeft aan verkoelende plekken in de woonomgeving te missen. Vooral bomen en schaduw, openbaar groen, zwemplekken en drinkwaterpunten worden vaak genoemd.
  • Sociale betrokkenheid: Veel inwoners hebben op hete dagen aandacht voor mensen die extra kwetsbaar kunnen zijn voor hitte, zoals ouderen of chronisch zieke familieleden of buren.  Zij helpen bijvoorbeeld door contact te houden, eraan te herinneren voldoende water te drinken of te letten op signalen van oververhitting. Dit laat zien dat omgaan met hitte niet alleen gaat over jezelf, maar ook om omzien naar elkaar. 
  • Zorgen over hitte: Meer inwoners maken zich zorgen over hetere zomers in het algemeen dan over gevolgen van hetere zomers voor hun eigen gezondheid. Dit laat zien dat zorgen breder zijn dan alleen de eigen situatie.
  • Kernboodschap: Niet iedereen ervaart hete dagen op dezelfde manier. De peiling laat zien dat hitte niet alleen invloed heeft op de gezondheid, maar ook op wonen, de leefomgeving en aandacht voor elkaar. Daarmee geeft de peiling inzicht in wat inwoners helpt om ook bij aanhoudende hitte gezond te kunnen wonen en leven.

Heb je nog vragen?

Wil je meer informatie over dit panel? Neem dan contact met ons op!

088 22 99 222

Op werkdagen bereikbaar van 09.00-17.00 uur