Bekijk het laatste nieuws op onze coronapagina, ontdek meer over vaccineren en lees meer info voor zorg- en onderwijsprofessionals.

Handreikingen COVID-19 voor verpleeg- en verzorgingshuizen

Als verpleeghuis kun je zelf veel doen om het coronavirus zo veel mogelijk buiten de deur te houden en op een goede manier om te gaan met de risico’s. Dat varieert van goede basishygiëne tot het ontvangen van bezoek en het inrichten van een crisisteam. We geven je graag enkele handreikingen en verwijzingen naar de plekken waarop je de juiste informatie kunt vinden.

Handige telefoonnummers en websites

Klik op afbeelding voor grotere versie

Voorbereiding op COVID-19

Om goed voorbereid te zijn op een positief geteste bewoner/medewerker of op een uitbraak kun je de volgende stappen nemen:

  • Verdiep je in en volg de richtlijnen luchtweginfecties.
  • Volg de richtlijnen die door een aantal organisaties zijn ontwikkeld zoals het RIVM, ZIPnet, Zorg voor beter en Actiz.
  • Volg een cursus outbreakmanagement.
  • Stel een crisisteam samen dat snel operationeel kan worden.
  • Werk samen met een deskundige infectiepreventie.
  • Zorg voor en goede basishygiëne.
  • Zorg voor up-to-date scholing van medewerkers.
Inrichten van een crisisteam

Een crisisorganisatie kan veel bijdragen bij een corona-uitbraak in een verpleeghuis. Dat bleek ook tijdens de uitbraken die op verschillende locaties zijn geweest. Het advies is dan ook om een crisisteam in te richten en een crisisdraaiboek te maken waarin de kerntaken en afspraken zijn beschreven. Meer informatie is te krijgen via Waardigheid en trots.

Het voorkomen van COVID-19

Om de kans op COVID-19 te verkleinen is een aantal maatregelen van belang:

  • Zorg voor samenwerking met een deskundige infectiepreventie.
  • Hanteer goede basishygiëne.
  • Volg het draaiboek van Vilans bij een verdenking of besmetting.
  • Volg het testbeleid van het RIVM voor zorgmedewerkers bij COVID-gerelateerde klachten.
  • Hanteer een goede bezoekregeling.
  • Zorg voor scholing van medewerkers over het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en het herkennen van symptomen van COVID-19.
Toepassen goede basishygiëne

Handhygiëne

Via je handen kunnen gemakkelijk ziekteverwekkers worden verspreid. Door regelmatig je handen te wassen met water en zeep, verklein je dan ook de kans dat je zelf of iemand in je omgeving ziek wordt. Een handleiding handenwassen vind je op de website van het RIVM.

Hoesthygiëne

  • Hoest of nies niet in de richting van anderen.
  • Gebruik steeds een papieren zakdoek om je neus en mond te bedekken.
  • Gooi je papieren zakdoek na gebruik direct weg in een gesloten vuilnisemmer.
  • Was direct je handen met water en zeep of met een ontsmettingsmiddel op basis van alcohol.
  • Hoest of nies in de elleboogplooi als je geen papieren zakdoek bij je hebt.

Bekijk ook het filmpje ‘Safe Sneeze’ op YouTube.

Persoonlijke hygiëne

Richtlijnen voor persoonlijke hygiëne kun je vinden in de WIP (Werkgroep Infectie Preventie) richtlijn voor verpleeghuizen, woonzorgcentra en voorzieningen voor kleinschalig wonen voor ouderen.

Gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen

De uitgangspunten voor het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) door zorgverleners buiten het ziekenhuis kun je vinden op de website van het RIVM. Het gaat dan zowel om de bescherming van de medewerker als de patiënt bij (verdenking op) COVID-19.

Op  de website van ZIPnet staat een isolatiekaart met een beknopt overzicht van het gebruik van PBM.

Handelen bij een (mogelijk) positieve test op COVID-19

Is er een besmetting van COVID-19 bij een bewoner of medewerker in een zorginstelling? Raadpleeg dan de handreiking van de Stuurgroep Infectiepreventie (SIF) om als organisatie snel en adequaat te reageren.

Omgaan met een overlijden door COVID-19

Het coronavirus (officieel: SARS-CoV-2) wordt van mens op mens overgebracht door besmette druppels die vrijkomen bij hoesten en niezen. Dit vormt na het overlijden van iemand geen risico meer. Griepvirussen worden op dezelfde wijze verspreid. De zorg voor een patiënt overleden aan het nieuwe coronavirus is daarom hetzelfde als de zorg voor een patiënt overleden aan griep (influenza).

De reguliere hygiënemaatregelen die gelden voor de uitvaartbranche volstaan daarom ook voor de zorg voor overledenen aan het nieuwe coronavirus. Meer informatie kun je vinden op de website van het RIVM.

Ontvangen van bezoek

Op alle verpleeghuislocaties is inmiddels weer bezoek mogelijk, tenminste: als er geen besmetting is. Hoe en onder welke voorwaarden bezoek plaats vindt, is aan de verpleeglocatie. Zij doen dit in samenspraak met de cliëntenraad en een vertegenwoordiging van de zorgprofessionals. Meer informatie over bezoekregeling vind je op de website van Actiz.

Invullen van dagbesteding en -opvang

De continuïteit van zorg en ondersteuning is van groot belang. Dit geldt zeker voor de voorzieningen als dagbesteding en -opvang. Uitgangspunt is dat iedereen die voor de uitbraak van COVID-19 gebruik maakte van dagbesteding vanaf 1 juni weer een vorm van dagbesteding aangeboden krijgt. Uiteraard geldt daarbij als voorwaarde dat de betrokkenen geen klachten hebben of met COVID-19 besmet zijn. Ook moeten de 1,5 meter en de algemene hygiëne adviezen van het RIVM in acht worden genomen. Meer informatie vind je op de website van de Rijksoverheid.

Werken door kwetsbare medewerkers

Artikel 3 lid 1 sub a van de Arbowet verplicht werkgevers zo veel mogelijk te voorkomen dat het werk een nadelige invloed heeft op de gezondheid van werknemers. Kwetsbare werknemers hebben recht op extra bescherming.

Tijdens deze pandemie kunnen kwetsbare werknemers hun werk blijven doen, zolang:

  • er consequent en volgens de bestaande richtlijnen/procedures van de organisatie wordt gewerkt
  • de richtlijnen van het RIVM en eventueel de GGD zoveel mogelijk worden opgevolgd
  • oncontroleerbare situaties worden vermeden

Ook kunnen er aanvullende maatregelen worden genomen, zoals het gebruiken van persoonlijke beschermingsmiddelen en het plaatsen van fysieke barrières. Meer informatie vind je op de website van het RIVM.

Werken of bezoek door vrijwilligers

Het werken of bezoek door vrijwilligers is op alle verpleeghuislocaties weer mogelijk als er geen besmetting is. Hoe en onder welke voorwaarden bezoek plaats vindt, is aan de verpleeglocatie. Zij doen dit in samenspraak met de cliëntenraad en een vertegenwoordiging van de zorgprofessionals. Meer informatie vind je op de website van het RIVM.

Wassen van kleding en ander wasgoed

Vuile was kan besmet zijn met ziekteverwekkers. Je kunt het reinigen van het wasgoed extern door een wasserij laten regelen of het wasgoed zelf wassen. De eisen hiervoor kun je vinden op de website van het RIVM.

Doet de familie de was voor de bewoner? Dan zijn dit de richtlijnen:

  • Draag bij de verwerking van het wasgoed handschoenen.
  • Doe de was na openen van de plastic zak gelijk in de wasmachine.
  • Was op 60 graden
    of was op 40 graden en droog daarna in een droogtrommel op de stand kastdroog
    of was op 40 graden en strijk op een minimale stand van 150 graden.
Communicatie

Bij een corona-uitbraak of onrust over corona in zorginstellingen is het belangrijk om op tijd en gezamenlijk te communiceren, ook naar de buitenwereld. Daarmee wordt het ontstaan van onrust zoveel mogelijk beperkt. Samen met GGD Fryslân en Veiligheidsregio Fryslân zijn afspraken gemaakt over de communicatie bij een (mogelijk) positieve test op het coronavirus in de VVT, GGZ en GZ. Heb je het document met deze afspraken nog niet, of wil je graag communicatieadvies? Neem dan contact op met cluster communicatie van Veiligheidsregio Fryslân en GGD Fryslân via communicatie@vrfryslan.nl of 088 22 99 992, op werkdagen, van 09.00 tot 17.00 uur.

Naslagwerk voor deelnemers aan de training COVID-19 coach
Naslagwerk COVID coach

 

Handboek COVID-19-scholing voor zorgprofessionals
Handboek COVID-19 scholing

 

Expertiseteam Corona Friesland

In mei hebben de Friese zorgaanbieders, Zorgkantoor Friesland en GGD Fryslân een gezamenlijk expertiseteam opgericht. Dit expertiseteam biedt ondersteuning aan de VVT-, GZ- en GGZ-instellingen in Fryslân bij het voorkomen en indammen van het coronavirus. Heb je een vraag of wil je graag sparren over een vraagstuk, neem dan contact op. Je kunt het expertiseteam bereiken via Alliade, telefoonnummer 0512 334 612, e-mail: zorgcentrale@alliade.nl.