Bekijk het laatste nieuws op onze coronapagina, ontdek meer over vaccineren en lees meer info voor zorg- en onderwijsprofessionals.

Vraag en antwoord

Je hebt vast al veel gelezen en gehoord over het coronavaccin. Al deze informatie zorgt misschien voor de nodige vragen. Vandaar dat we op deze pagina de meest gestelde vragen over het vaccin zo goed mogelijk beantwoorden.

Heb jij een andere vraag? Kijk voor meer informatie op www.coronavaccinatie.nl of bel met het landelijk informatienummer 0800-1351.

Deze informatievideo geeft je ook veel antwoorden.

Wanneer ben ik aan de beurt?

Op 15 januari zijn we in Fryslân gestart met vaccineren. We starten als eerste met de zorgmedewerkers die werken in verpleeg- en verzorgingshuizen, de gehandicaptenzorg en de thuiszorg. We zijn in totaal zes weken bezig om alle zorgmedewerkers in Fryslân twee keer te vaccineren om ze maximaal te beschermen tegen het coronavirus.

Na de zorgmedewerkers zijn kwetsbare groepen en ouderen aan de beurt. Deze mensen kunnen de prik krijgen bij de huisarts of in de instelling waar ze wonen. Daarna geeft Rijksoverheid stap voor stap aan welke doelgroepen aan de beurt zijn. Je ontvangt een persoonlijke uitnodiging voor je vaccinatiemoment. In deze uitnodiging staat ook waar je de vaccinatie krijgt. Dat kan op een GGD-locatie zijn, bij je huisarts of in een verpleeghuis in de buurt. Ziekenhuismedewerkers worden in het ziekenhuis gevaccineerd.

De Rijksoverheid hanteert een vaccinatiestrategie, bekijk de meest actuele versie door op deze link te klikken. De daadwerkelijke planning van vaccinatie is afhankelijk van onder andere goedkeuring, werking, levering en distributie van de vaccins. En van de vaccinatiebereidheid van mensen.

  • Vanaf januari: zorgpersoneel verpleeghuizen, gehandicaptenzorg, wijkverpleging, wmo en medewerkers acute zorg
  • Tussen februari/maart en juni: bewoners van verpleeghuizen en mensen met verstandelijke beperking in een instelling.
  • Tussen februari/maart en juni: intramurale GGZ-cliënten en hun zorgmedewerkers.
  • Tussen februari en oktober: mensen van 18-60 jaar met een medische indicatie.
  • Tussen maart en oktober: thuiswonenden van 60-75 jaar.
  • Tussen maart en oktober: thuiswonenden ouder dan 75 jaar en niet mobiele thuiswonenden van 60-75 jaar.
  • Tussen april en augustus: alle overige zorgmedewerkers.
  • Tussen april/mei en oktober: mensen van 18-60 jaar zonder een medische indicatie.

Let op: de strategie van het kabinet kan veranderen. Als alles volgens plan gaat, heeft voor 1 oktober iedereen een uitnodiging gekregen voor een vaccinatie.

Welk vaccin krijg ik?

Het eerste coronavaccin dat in Nederland en Europa is goedgekeurd, is het vaccin van Pfizer/BioNTech. Dit vaccin bestaat uit twee prikken. Drie weken na de eerste prik krijg je de tweede prik. Daarmee ben je maximaal beschermd tegen het coronavirus. Dit vaccin wordt gebruikt voor vaccinatieronde 1; het vaccineren van zorgmedewerkers uit de verzorg- en verpleeghuizen en de thuiszorg.

Het tweede coronavaccin dat in Nederland en Europa is goedgekeurd, is het vaccin van COVID-19 Vaccin Moderna. Dit vaccin bestaat uit twee prikken. Vier weken na de eerste prik krijg je de tweede prik. Daarmee ben je maximaal beschermd tegen het coronavirus. Dit vaccin wordt gebruikt voor vaccinatieronde 2; het vaccineren van bewoners van verpleeghuizen en mensen met een verstandelijke beperking in instellingen.

Hoe werkt dit vaccin?

Het coronavaccin lijkt op het coronavirus, maar is slechts een heel klein stukje van het virus. Wanneer dit kleine stukje in je lichaam komt, gaat je afweersysteem direct aan de slag om deze indringer uit te schakelen. Wanneer het echte coronavirus daarna probeert je lichaam binnen te dringen, herkent je afweersysteem dit virus en kan het meteen ingrijpen. Je bent dan immuun. 

 

Wat is groepsimmuniteit?

Vaccinatie maakt de kans op verspreiding van een ziekte kleiner. Als nagenoeg alle mensen zijn ingeënt, kan de ziekte zich niet meer verspreiden. Daardoor is iedereen beschermd, zelfs de mensen die niet zijn gevaccineerd. Dat noemen we groepsimmuniteit. Om groepsimmuniteit te bereiken is het van belang dat minimaal 70 % van de mensen zich daadwerkelijk laat inenten. 

 

Is dit vaccin goed getest?

Het vaccin van Pfizer is wereldwijd getest. In totaal deden 44.000 mensen mee aan dit onderzoek. Uit de resultaten blijkt dat 95% van de mensen die het vaccin kreeg, beschermd is tegen het coronavirus. 

 

Is het coronavaccin verplicht?

Nee, je bent niet verplicht om je te laten vaccineren. Je kiest zelf of je de prikken wel of niet wilt. Wel is het erg belangrijk dat zo veel mogelijk mensen zich laten vaccineren. Daarmee creëren we namelijk groepsimmuniteit en dooft de pandemie uit.

 

Hoe kan het dat dit vaccin zo snel is ontwikkeld?

Normaal duurt het jaren voordat een nieuw vaccin wordt goedgekeurd. In het geval van het coronavaccin is dit flink versneld. Dat komt omdat het coronavirus een zogenoemde pandemie is; een virus dat zich wereldwijd heeft verspreid. Er zijn de afgelopen maanden miljarden geïnvesteerd door landen en medicijnproducenten om een vaccin te ontwikkelen. Sneller dan gewoonlijk dus, maar dat gaat niet ten koste van de strenge veiligheidseisen. Wereldwijd zetten enorm veel onderzoekers zich samen in om veilige vaccins te ontwikkelen. Ook voeren de onderzoekers verschillende fasen van het onderzoek tegelijk uit in plaats van na elkaar. Dat scheelt tijd. Tot slot gaat de beoordeling sneller, doordat de beoordelaars al meekijken bij de tussentijdse resultaten van de onderzoeken. Ook dit levert tijdwinst op.

Bekijk hier het stappenplan voor de ontwikkeling, het testen en de toelating van een vaccin.

Mag ik het vaccin toegediend krijgen bij mijn aandoening, de medicijnen die ik gebruik of bij een allergie?

Voor je de vaccinatie krijgt, moet je aangeven of je een aandoening of allergie hebt. Vervolgens wordt beoordeeld of je het vaccin wel of niet toegediend mag krijgen. Dit moet je doen via het aanmeldingsformulier van de vaccinatie. De instructie hiervoor krijg je wanneer je wordt uitgenodigd.

De adviezen van de gezondheidsraad en het RIVM hierover moeten nog gepubliceerd worden. Het is dus belangrijk dat het advies wat aan jou gegeven wordt, gekoppeld wordt aan jouw vaccinatiedossier. Het heeft dus pas zin om de GGD hierover te benaderen op het moment dat je wordt uitgenodigd voor de vaccinatie. Jouw gezondheid staat hierin voorop.

 

Kan ik na de vaccinatie klachten krijgen?

Net als bij iedere andere vaccinatie kun je last krijgen van milde klachten. In het geval van het coronavaccin zijn dat roodheid, pijn of een zwelling op de plek van de prik. Daarnaast kun je last krijgen van spier- en gewrichtspijn, vermoeidheid, hoofdpijn, koude rillingen en verhoging. Deze klachten verdwijnen doorgaans na een paar dagen.

 

Zijn deze klachten gevaarlijk?

Het lijkt misschien vreemd dat je klachten krijgt, maar eigenlijk is dat heel logisch. Het afweersysteem in je lichaam reageert immers op de indringer. Het feit dat je milde klachten krijgt, is een teken dat het vaccin z’n werk goed doet.

Ondanks dat het vaccin bij tienduizenden mensen is getest, kunnen we nooit helemaal uitsluiten dat jij last van zeldzame, andere bijwerkingen krijgt. Daarom houden we de veiligheid van het vaccin continu goed in de gaten.

 

Kan ik op langere termijn klachten krijgen?

Bijwerkingen op lange termijn zien we eigenlijk zelden bij een vaccin. Dat komt omdat een vaccin maar heel kort in je lichaam zit. Het is als het ware een training voor je afweersysteem. Daarna breekt het lichaam de stoffen in het vaccin weer af, net als bij andere vaccinaties die je krijgt.

 

Kan ik me laten vaccineren als ik in isolatie of in quarantaine zit?

Nee. Je moet wachten op de uitslag van de test. Is deze positief, dan wacht je minimaal vier weken voordat je gevaccineerd mag worden.

Ben ik na de eerste vaccinatie al beschermd?

De vaccinatie beschermt tegen ziek worden door het coronavirus, maar we weten nog niet of de vaccinatie er ook voor zorgt dat je anderen niet meer kunt besmetten. Voor een goede bescherming tegen de ziekte zijn twee vaccinaties nodig.

Wat als ik corona krijg na de eerste vaccinatie: ben ik dan al beschermd of moet ik toch nog de tweede prik halen?

Het advies is om ook de tweede vaccinatie te halen. Door de infectie maak je antistoffen aan tegen het coronavirus. We weten nog niet goed hoelang deze immuniteit beschermt en daarom adviseren we om de vaccinatieserie af te maken.
Je mag langskomen voor deze tweede vaccinatie als je hersteld bent van de ziekten en er minstens vier weken zijn verstreken na het begin van de klachten. Als je twijfelt of je voldoende hersteld bent van corona, overleg dan met de arts of instelling die jou vaccineert.

Kan ik nog corona krijgen na de vaccinatie?

Ja, dat kan. Zeven dagen na de tweede vaccinatie is ruim 90% van de mensen beschermd tegen corona. Ook mensen die twee keer gevaccineerd zijn, kunnen dus nog corona krijgen. Maar de kans is wel klein en het ziekteverloop is dan meestal minder ernstig. Het blijft daarom altijd belangrijk om je te laten testen wanneer je klachten krijgt dit passen bij corona.

Kan ik tussen de eerste en tweede vaccinatie corona krijgen?

Ja, dat kan. Er zijn twee vaccinaties met een tussenpoos van 21 dagen nodig voor een goede bescherming tegen corona. Tussen de eerste en tweede vaccinatie is de afweer nog niet voldoende en kunnen mensen nog corona krijgen. Het blijft daarom altijd belangrijk om je te laten testen wanneer je klachten krijgt die passen bij corona.

Kan ik anderen nog besmetten wanneer ik ben gevaccineerd?

Vaccinatie beschermt tegen ziekte door corona. We weten nog niet of iemand die gevaccineerd is het virus toch kan verspreiden. Daarom nemen we het zekere voor het onzekere: voor gevaccineerde personen gelden voorlopig dezelfde maatregelen als voor mensen die niet gevaccineerd zijn

Moet iemand die gevaccineerd is bij klachten thuisblijven en zich laten testen op corona?

Ja, ook iemand die gevaccineerd is moet thuisblijven en zich laten testen als diegene klachten heeft die passen bij corona. Het vaccin beschermt na de tweede vaccinatie voor ruim 90% tegen corona, maar dus niet voor 100%. Ook weten we nog niet hoe lang het vaccin werkt. Het is daarom ook na vaccinatie belangrijk dat je thuisblijft en je laat testen bij klachten die bij corona passen.

Als je binnen een of twee dagen na de vaccinatie last krijgt van milde klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn en verhoging kan dit een bijwerking van de vaccinatie zijn. De bijwerkingen gaan binnen enkele dagen over. Heb je naast deze milde klachten óók andere klachten die passen bij corona (zoals verkoudheid, hoesten, benauwdheid of reuk- of smaakverlies)? Of heb je hebt contact gehad met iemand met corona? Laat je dan testen.

Hoe lang beschermt de vaccinatie tegen corona?

Hoe lang de vaccinatie bescherming biedt is nu nog niet bekend. Er zijn verschillende scenario’s mogelijk. Het kan zijn dat bepaalde doelgroepen ieder jaar gevaccineerd moeten worden. Maar mogelijk beschermt de vaccinatie je vele jaren tot levenslang. De komende periode zal hier ongetwijfeld meer over bekend worden.  

Kunnen we weer terug naar ‘normaal’ wanneer ik me heb laten vaccineren?

Het inenten van de eerste groepen zal er niet direct voor zorgen dat we alles net als vroeger kunnen doen. Toch zijn we dan wel op de goede weg. Als we de meest kwetsbaren én de mensen die voor hen zorgen beschermen, helpt dat al enorm. Als we tegelijkertijd blijven testen bij klachten, lukt het hopelijk om in de loop van het jaar meer vrijheid terug te krijgen. Tot die tijd blijven sommige maatregelen aan de orde, waaronder het dragen van mondkapjes en afstand houden. Hoe meer mensen zich laten vaccineren, hoe minder kans op corona. Een vaccinatie is altijd vrijwillig. Het is daarom moeilijk te voorspellen wanneer voldoende mensen zijn gevaccineerd om de gewenste groepsimmuniteit te bereiken en het virus uitdooft. Dan kunnen de maatregelen écht opgeheven worden.

Ik ben pas geleden positief getest op het coronavirus. Mag ik mij laten vaccineren?

Als je onlangs een coronatest hebt gedaan en deze was positief, dan mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Ook niet als je klachtenvrij bent. Je mag je pas weer laten vaccineren ten minste vier weken na het afnemen van de test.