Rookvrije Generatie Award Fryslân

Elske Hogenhuis, groepsbegeleider op de Maritieme Academie Harlingen, zet zich met grote betrokkenheid en enthousiasme in om de vape- en rookproblematiek onder jongeren aan te pakken. Dankzij haar inzet is in het schoolbeleid opgenomen dat vapes in leerjaar 1 tot en met 4 verboden zijn. Omdat een groot deel van de leerlingen ook op de academie woont, is dit een maatregel met aanzienlijke impact. Daarnaast heeft Elske zich ingezet voor ondersteuning van leerlingen die willen stoppen met roken. Op school zijn inmiddels stoppen-met-rokencoaches actief die rokende leerlingen begeleiden bij het stoppen. Ook gaat zij het gesprek aan met rokende docenten over hun rol als voorbeeld en hoe zij kunnen bijdragen aan een omgeving waarin nieuwe generaties leerlingen zo min mogelijk met roken worden geconfronteerd. 

Elske over haar nominatie: “Vanaf het moment dat ik betrokken ben bij de werkgroep in Harlingen, ben ik bevangen door enthousiasme. Wat begon als interesse, groeide al snel uit tot een sterke betrokkenheid bij het onderwerp. In mijn werk op de Maritieme Academie Harlingen zie ik dagelijks hoe belangrijk een gezonde leefomgeving is voor jongeren. Dit maakt mijn inzet voor deze werkgroep voor mij extra waardevol.

De feiten over roken en vapen onder jongeren hebben diepe indruk op mij gemaakt. Ze laten zien hoe groot de impact is op gezondheid, ontwikkeling en toekomstperspectief. Voor mij voelt deze inzet als het gooien van een steen in het water: de eerste actie lijkt misschien klein, maar de kringen die ontstaan kunnen steeds groter worden.

Juist daarin geloof ik. Door bewustwording te vergroten en het gesprek aan te gaan, kunnen we samen werken aan een cultuurverandering waarin roken en vapen onder jongeren niet langer normaal is. Tegelijkertijd realiseer ik me dat dit vraagt om een lange adem en doorzettingsvermogen.

Stap voor stap bouwen we aan een gezondere omgeving voor jongeren, waarin zij betere keuzes kunnen maken en zich gesteund voelen. Mijn motivatie ligt in het bijdragen aan deze beweging, samen met anderen, met oog voor de lange termijn en blijvende impact.”

Gringa is een betrokken moeder van een meisje die een heftige vapeverslaving had en op de IC terechtkwam. Ze heeft zich in het afgelopen jaar ontwikkeld tot een anti-vape-ambassadeur. Ze heeft zich lokaal, provinciaal en landelijk laten horen met haar ervaringsverhaal. Dit allemaal om bewustzijn te creëren en deze problematiek onder de aandacht te brengen. 

Gringa over haar nominatie: “Ik voel me onwijs gevleid door deze nominatie, maar zie mezelf als ouder echt als een klein onderdeel. Vanuit die rol probeer ik laagdrempelig het gesprek over het onderwerp aan te gaan als ouder van.. niets meer niets minder…juist door de drempel laag te houden en aan te geven dat het overal speelt, ook bij ons. En ja, met alle gevolgen en zorgen van dien.

Hopende met ons verhaal te laten inzien dat je als ouder de wijsheid niet in pacht hebt, maar dat je zeker niet alleen staat. Wees vooral die betrokken ouder en blijf in gesprek of luister alleen, dat is soms al voldoende.” 

Sinds 15 juli 2019 is het erf van Puur Terschelling volledig rookvrij. Deze bewuste keuze gaat verder dan een regel: het is een kernonderdeel van onze identiteit. Op ons erf staan natuur, dieren en mensen centraal. Door roken niet toe te staan, creëren wij een gezonde, schone en veilige omgeving waarin bezoekers en medewerkers volledig kunnen genieten van de buitenlucht en alles wat het erf te bieden heeft.

Wat ons onderscheidt, is de combinatie van gezondheid, beleving en geluksmomenten. Kinderen kunnen vrij spelen, gasten kunnen ontspannen bij buitenvuurtjes, en iedereen kan samen kleine geluksmomenten beleven van het roosteren van marshmallows tot het luisteren naar de vogels en ’s avonds het bewonderen van de sterren. Wilt u toch genieten van rook, kom dan gezellig bij ons open haardvuur, waar warmte en sfeer samenkomen zonder de frisse buitenlucht te verstoren.

Daarnaast vervullen wij een voorbeeldfunctie voor andere recreatiebedrijven en bezoekers. Ons rookvrije beleid laat zien dat gastvrijheid en duurzaamheid hand in hand kunnen gaan. Door consequent een volledig rookvrije omgeving te bieden, inspireren wij anderen om ook bewuste keuzes te maken voor gezondheid en natuur.

Kortom, Puur Terschelling verdient erkenning omdat wij niet alleen een rookvrije plek bieden, maar een plek van verbinding, rust en geluksmomenten, waar natuur, mensen en dieren in balans samenkomen. Adem vrij, beleef Puur, stem op Puur Terschelling en steun onze missie voor een gezonde en rookvrije omgeving!

Salie is een rookvrij restaurant als voorbeeld voor een gezonde toekomst. Bij Salie kiezen we bewust voor een rookvrije omgeving, omdat we geloven in een gezonde leefstijl voor iedereen. Als restaurant willen we niet alleen gezonde en lokale voeding serveren, maar ook een omgeving bieden die hierbij past. Roken hoort daar niet bij. Daarom communiceren we onze rookvrije keuze duidelijk: op onze website, menukaart en in gesprek met onze gasten. We vragen om begrip, want we weten dat dit voor sommigen wennen is. Toch is onze boodschap helder: iedereen is welkom, maar binnen onze kaders rondom gezonde gastvrijheid.

Onze keuze voor een rookvrij restaurant is meer dan een regel, het is een statement. We willen laten zien dat een rookvrije omgeving normaal en vanzelfsprekend kan zijn. Door het goede voorbeeld te geven, hopen we anderen te inspireren om ook stappen te zetten. De positieve reacties van gasten bevestigen dat we op de goede weg zijn. Samen dragen we bij aan een generatie die opgroeit zonder de schadelijke gevolgen van roken.

Met dit initiatief willen we laten zien dat iedereen, ook een restaurant, een verschil kan maken. Want een rookvrije samenleving begint bij kleine, moedige keuzes, zoals die van Salie.

Goed verscholen op loopafstand van het centrum van Sneek ligt een verrassende buurtboomgaard. Voorzien van moestuin en speeltuin waar kinderen ook zonder toezicht veilig kunnen spelen en ravotten. Het voormalige terrein van Drukkerij Flach is door gezamenlijke inspanning van omwonenden omgetoverd tot een speelplaats voor jong en oud.

Het verwaarloosde terrein bezorgde omwonenden wateroverlast wat de eigenaar deed besluiten er een hek om heen te willen zetten. Er waren plannen voor garageboxen of huizen, die de buurtgenoten tegen wisten te houden. Op de vers opgebrachte grond werden in 2017 bomen geplant, een moestuin aangelegd en speeltoestellen waaronder een reuze hoge schommel geplaatst. En dit alles in eendrachtige samenwerking met de gemeente, die uiteindelijk de grond kocht en met de stichting De Groene Flach goede beheerafspraken heeft gemaakt.

Middels de buurtapp, waar zo’n 130 mensen bij zijn aangesloten, worden geregeld oproepen geplaatst om een paar uurtjes mee te werken en om plannen te smeden. Bijvoorbeeld voor het jaarlijkse nachtje kamperen voor de buurtkinderen!

Ook omliggende scholen en opa's en oma's maken dankbaar gebruik van de groene oase. Een rookvrije ontmoetingsplaats met elkaar en voor elkaar. Mobiel of minder mobiel, jong of oud, vogels, insecten, planten en alles wat leeft.

Vakantie op Terschelling: Onze Stap naar een Rookvrije Generatie. Bij Vakantieparken De Riesen en Tjermelân geloven we dat een gezonde omgeving de basis vormt voor een waardevolle vakantiebeleving. Daarom hebben wij onze parken stap voor stap omgevormd tot rookvrije locaties. Niet omdat het moest, maar omdat we vinden dat iedereen – en vooral kinderen – recht hebben op een frisse, schone en gezonde plek om te ontspannen, spelen en op te groeien.

Onze rookvrije zones dragen bij aan rust, natuurbeleving en een veilige omgeving waar (mee)roken geen kans krijgt. Voor ouders is het een geruststelling dat hun kinderen vrij kunnen rondlopen zonder blootgesteld te worden aan ongezonde rook. Voor gasten betekent het dat zij bij ons kunnen genieten van de natuur van Terschelling.

Met deze nominatie hopen wij bij te dragen aan meer bewustwording en aan een Friesland waar rookvrije omgevingen steeds meer de norm worden.

Iedereen in Fryslân kan tot en met 22 maart 2026 een persoon of een idee aanmelden via bovenstaande aanmeldknop, die linkt naar een online aanmeldformulier.

• Een belangrijke voorwaarde is dat de persoon of het idee impactvolle stappen heeft gezet voor de beweging Op weg naar een Rookvrije Generatie.
• Het is belangrijk dat het idee of de persoon geen tegenstrijdige belangen heeft die een afbreukrisico voor de beweging 'Op weg naar een Rookvrije Generatie' kunnen vormen.
• De genomineerde is op de hoogte van de aanmelding en is akkoord.
• De persoon heeft vrijwillig het initiatief genomen om een bijdrage te leveren aan de beweging 'Op weg naar een Rookvrije Generatie'.

• Het terrein van de locatie is idealiter geheel rookvrij.
• Mocht het terrein gedeeltelijk rookvrij zijn, dan wel onder de voorwaarden dat de rookzone uit het zicht geplaatst is én rookvrij is tijdens jeugdactiviteiten.
• Het initiatief heeft de rookvrije afspraken ingevoerd, heeft hierover gecommuniceerd naar betrokkenen en zichtbaar op het buitenterrein rookvrije uitingen geplaatst.

Bedrijven die stappen hebben gezet of aangekondigd die grote impact hebben op de Rookvrije Generatie binnen afzienbare tijd. Voorbeelden van impactvolle stappen zijn:

• Is gestopt met de verkoop van tabak of aanverwante producten (of heeft aangekondigd per wanneer in de nabije toekomst dit een feit is).
• Is gestopt met het investeren in- en samenwerken met de tabaksindustrie en/of e-sigarettenfabrikanten (of heeft dat aangekondigd).
• Heeft de communicatiekracht van het bedrijf ingezet ten behoeve van de Rookvrije Generatie.
• Heeft een volledige rookvrije werkomgeving geïntroduceerd of aangekondigd.